Google tại Trung Quốc: Vẫn hoạt động bình thường

Rất ít sự tiến triển trong việc nới lỏng kiểm duyệt tại Trung Quốc

PHÂN TÍCH TIN TỨC

WASHINGTON—Khoảng một tháng trước, tập đoàn Google Inc. đã gây chấn động thế giới bằng một thông báo rằng họ sẽ cân nhắc việc rời khỏi thị trường Trung Quốc trừ khi họ có thể giải phóng công cụ tìm kiếm của mình để truy cập những chủ đề được cho là nhạy cảm đối với chính quyền cộng sản Trung Quốc.

Hiện giờ, Google vẫn còn hoạt động ở Trung Quốc. Họ vẫn chưa thay đổi căn bản cách làm ăn của mình ở đó. Google vẫn tuân theo luật pháp Trung Quốc và từ chối truy cập đến một số chủ đề mà chính phủ Trung Quốc không muốn người dân của mình đọc được.

Một nghiên cứu tình huống gần đây của Trường Quản trị Kinh doanh Harvard (HBS) nhằm đề cập đến những vấn đề tổng quát, đặt câu hỏi rằng: “Ai là kẻ thắng người thua ở đây? Liệu Trung Quốc đã được dạy một bài học chưa? Phải chăng Google đã bị nẫng tay trên? Những công ty khác học được gì từ vụ xung đột văn hóa này?” Đó là một số chủ đề được Giáo sư John A.Quelch, tác giả đề tài nghiên cứu tình huống này của HBS, khảo sát và thảo luận với Tổng biên tập Sean Silverthorne trong một bài viết trên Working Knowledge {kiến thức thực tế} của HBS.

Về mặt doanh thu, thị trường Trung Quốc chiếm khoảng 300 triệu đô-la —hay khoảng 1% tổng doanh thu năm 2009 của Google. Thị phần của Google tại Trung Quốc là vào khoảng 24%.

Theo nghiên cứu này thì Eric Schmidt, Giám đốc điều hành (CEO), hồi năm 2007 cho biết, Google, cũng như rất nhiều tập đoàn đa quốc gia khác đang hoạt động ở Trung Quốc, đang làm ăn thua lỗ ở nước này. Ngày nay, một số nhà phân tích vẫn nghi ngờ rằng Google tại Trung Quốc đang ăn nên làm ra.

Các nhà phân tích và chuyên gia giấu tên chuyên về các vấn đề chính trị doanh nghiệp trên toàn thế giới—đặc biệt là Trung Quốc—cho rằng Google có thể đang đàm phán để có được thâm nhập lớn hơn vào thị trường Trung Quốc, nhưng rốt cuộc, họ đã làm quá mạnh tay.

Hầu hết các chuyên gia đều đồng ý rằng Google phải thực sự hành động nếu họ muốn thoát khỏi tình huống hiện nay mà không bị thiệt hại gì.

Lui một bước

Cách đây một tháng, Google thông báo rằng họ đã bất ngờ bị tấn công trên mạng từ phía Trung Quốc, bị ăn cắp sở hữu trí tuệ bao gồm thông tin về những người bất đồng chính kiến Trung Quốc.

Cùng lúc đó, họ còn cho thế giới biết rằng những tập đoàn khổng lồ khác cũng đã phải chịu số phận tương tự, hy vọng rằng giới doanh nghiệp sẽ ủng hộ và lên tiếng nói chung cùng lên án âm mưu của Trung Quốc. Tuy nhiên, sự phản hồi từ các tập đoàn đa quốc gia khác về những vụ tấn công tương tự thì không công khai—tệ nhất là hoàn toàn im lặng.

Theo báo cáo của HBS, ông Steve Ballmer, Giám đốc điều hành (CEO) của tập đoàn Microsoft, đã gọi các cuộc tấn công này là “vấn đề của Google.” Hiện tại, công cụ tìm kiếm Bing của Microsoft vẫn chưa có kế hoạch ngừng kiểm duyệt các kết quả [tìm kiếm] trên trang web Trung Quốc của mình.

Ngoài ra, không có tập đoàn đa quốc gia nào đã từng bị tấn công tương tự từ Trung Quốc—bao gồm cả Yahoo và Adobe—lại muốn mạo hiểm với nguy cơ bị thất bại trong trong cái gọi là thị trường Trung Quốc “béo bở” này. Các công ty phương Tây từ lâu đã không bận tâm rằng môi trường kinh doanh của Trung Quốc vốn không hiếu khách.

Hành động một mình?

Ngay sau thông báo đầu tiên của mình, Google đã làm chấn động giới kinh doanh khi thông báo hồi giữa tháng giêng rằng họ không còn muốn làm ăn ở Trung Quốc với những điều kiện hiện tại.

Đây quả là một bước đi dũng cảm, dẫu biết rằng Trung Quốc, một nước vô cùng căm ghét bị can thiệp vào cái mà họ gọi là các vấn đề nội bộ của họ, sẽ không nhượng bộ—mà có thể trong một số trường hợp sẽ trả đũa bằng những cách không lường trước được.

Chà, một tháng sau—mọi thứ vẫn bình thường và Google vẫn không làm gì cả. “Hiên tại Google vẫn đang tự kiểm duyệt nội dung giống hệt như họ đã làm vào ngày 11 tháng 1. Do đó Google đã tự bắn vào chân mình mà không nhận được sự tôn trọng nào cho đạo đức [kinh doanh] của mình,” ông Quelch nhận xét trong bài viết của HBS.

Hơn nữa, những nhân viên hàng đầu của Google đang kéo nhau rời bỏ công ty này, chuyển sang làm cho Baidu, SINA, Tencent QQ, Alibaba, và các đối thủ khác.

Google sẽ chỉ còn lại những nhân viên không thể tìm được việc làm khác và việc thuê những người có học vấn và kinh nghiệm sẽ gần như là không thể, theo đánh giá của vị giáo sư này.

Nhưng xét từ một góc độ khác, thì Google có thể thắng trong việc thu phục sự đồng thuận của khách hàng ở Châu Âu và Hoa Kỳ, tạo ra một sự khác biệt trong kết quả kinh doanh của họ, theo nhận xét của ông Scott Kennedy, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu về Chính trị và Kinh doanh của Trung Quốc tại trường Đại học Indiana University, trong một thông cáo báo chí gần đây của trường.

Có thể có một tình huống khác—mặc dù ít có khả năng hơn một chút vào thời điểm này—trong đó “lập trường của Google có thể ảnh hưởng đến hành xử của những công ty khác và thay vì Google phải rút lui khỏi Trung Quốc, thì Trung Quốc có thể sẽ ngày càng nhận thấy rằng họ bị cách ly khỏi những công nghệ và thông tin hàng đầu,” Kennedy khẳng định.

Vào tháng 9 năm 2000, Google đã cung cấp dịch vụ tìm kiếm bằng tiếng Trung thông qua trang web Google.com từ các máy chủ đặt ở ngoài Trung Quốc. Các nhà cung cấp dịch vụ Internet Trung Quốc đã lọc những thông tin không phù hợp với Trung Quốc và đã gây ra nhiều lúc mất dịch vụ.

Đúng 5 năm sau, Google thành lập trung tâm nghiên cứu và phát triển của họ tại Bắc Kinh, được điều hành bởi Tiến sĩ Kai-Fu Lee, một cựu quan chức của Microsoft. Google.cn, trang web tiếng Trung Quốc của họ, đã đi vào hoạt động năm 2006. Trang web tiếng Trung Quốc này tuân theo luật pháp cộng sản Trung Quốc về việc kiểm duyệt những chủ đề mà chính phủ cho là “nhạy cảm”

Vậy chúng ta có thể chờ đợi điều gì tiếp theo từ Google?

“Khó nói trước được,” theo như công ty này đăng trên trang web của  mình. “Chúng tôi không nói nhiều về điều gì nằm ở phía trước, bởi vì chúng tôi tin rằng một trong những lợi thế cạnh tranh chính của chúng tôi là sự bất ngờ.”

Tác giả: Heide B. Malhotra
(Theo Theepochtimes.com)