Các nhà khảo cổ học phát hiện ra một địa điểm còn nguyên vẹn sau 6.000 năm

Chiếc triện bằng đá đỏ có khắc hình một con nai này rộng 2 inch và dài 2,5 inch. Miếng đá không có nguồn gốc ở khu vực này, mà cái triện đó tương tự như cái được tìm thấy ở một nơi 185 dặm về phía đông gần thành phố Mosul ở miền bắc Iraq. (Gil Stein/Viện Phương đông, Trường Đại học Chicago)

Một nhóm các nhà khảo cổ thuộc Viện Phương đông của Trường Đại học Chicago (University of Chicago), cùng với một nhóm đồng nghiệp người Syria, đang khám phá ra những manh mối mới về một xã hội tiền sử đã hình thành nền móng cho cuộc sống đô thị ở Trung Đông, trước khi bánh xe được phát minh.

Gò Tell Zeidan ở thung lũng sông Euphrates gần Raqqa, Syria, nơi chưa từng được khai quật hay bị xây đè lên trong  6.000 năm, đang hé lộ ra một xã hội phồn thịnh về thương mại, nghề luyện đồng, và sản xuất gốm. Những đồ vật nhân tạo mới được tìm thấy gần đây ở đó đang cung cấp thêm các [bằng chứng] ủng hộ cho quan điểm rằng Tell Zeidan nằm trong số những xã hội đầu tiên ở Trung Đông phát triển các giai cấp xã hội theo quyền lực và của cải.

Tell Zeidan có niên đại trong khoảng từ năm 6.000-4.000 TCN, và ở ngay trước những nền văn minh đô thị đầu tiên trên thế giới tại Trung Đông cổ đại. Nó là một trong số những địa điểm [khảo cổ] lớn nhất của nền văn hóa Ubaid ở miền bắc Lưỡng Hà.

Cho đến nay, các nhà khảo cổ còn khai quật được bằng chứng cho việc buôn bán đá obsidian, việc sản xuất và phát triển của nghề chế biến đồng của xã hội này, cũng như sự tồn tại của một giai cấp tinh hoa trong xã hội, đã sử dụng những chiếc triện đá để đánh dấu sự sở hữu hàng hóa và các vật phẩm có giá trị văn hóa.

“Dự án này trả lời các câu hỏi, không chỉ là những xã hội như thế đã xuất hiện như thế nào, mà còn về việc chúng đã được duy trì và phát triển thịnh vượng ra sao”, lời ông John Yellen, giám đốc chương trình khảo cổ của ban chỉ đạo Khoa học Kinh tế, Xã hội và Hành vi thuộc Tổ chức Khoa học Quốc gia (NSF). NSF hỗ trợ cho nghiên cứu của Trường Đại học Chicago.

Với diện tích khoảng 31 mẫu Anh, Tell Zeidan tọa lạc tại nơi con sông Balikh giao với sông Euphrates ở khu vực là nước Syria hiện nay. Vị trí này nằm ở chỗ giao nhau của những tuyến đường buôn bán chính thời cổ đại ở Lưỡng Hà dọc theo thung lũng sông Euphrates. Thời kỳ Ubaid kéo dài từ khoảng năm 5.300 đến năm 4.000 TCN.

“Thời kỳ bí ẩn này chứng kiến sự phát triển đầu tiên của hệ thống tưới tiêu rộng lớn, nền nông nghiệp, những ngôi đền tập trung, những lãnh tụ chính trị đầy quyền lực, và sự xuất hiện đầu tiên của sự bất bình đẳng xã hội, khi các cộng đồng trở nên bị phân hóa thành giai tầng giàu có thượng lưu và những người bình dân nghèo”, lời ông Gil Stein, giám đốc Viện Phương đông đồng thời là trưởng đoàn thám hiểm.

“Nghiên cứu này cũng quan trọng, bởi vì nó cung cấp sự hiểu biết sâu sắc về việc các xã hội phức tạp, dựa trên những mối liên kết vươn ra hàng trăm dặm, đã phát triển như thế nào”, ông Yellen nói, và lưu ý về khoảng cách cần phải đi qua để có được các nguyên liệu thô cần thiết để làm ra các đồ vật nhân tạo Tell Zeidan.

Lấy ví dụ, quặng đồng được các nhân công mang vác từ các nguồn ở gần nơi mà ngày nay là Diyarbakir, Thổ Nhĩ Kỳ, cách xa khoảng từ 185 đến 250 dặm, và rồi được nấu chảy tại Tell Zeidan để sản xuất các công cụ kim loại và những dụng cụ khác.

Một trong những phát hiện đáng chú ý nhất là một chiếc triện đá khắc hình một con nai, ông Stein nói. Chiếc triện này có kích thước khoảng 2 x 2,5 inch, được khắc từ một hòn đá đỏ không có nguồn gốc từ vùng này. Một thiết kế triện tương tự đã được tìm thấy ở  185 dặm về phía đông gần thành phố Mosul ở miền bắc Iraq.

“Sự tồn tại của những chiếc triện rất tinh xảo, với những mô-típ gần như giống hệt nhau ở các địa điểm cách xa nhau như vậy gợi ý rằng, trong thời kỳ này, tầng lớp thượng lưu đã nắm lấy các vị trí lãnh đạo trong một khu vực rất rộng lớn, và giới tinh hoa sống phân tán này có cùng một bộ biểu tượng chung, và có thể là cả một ý thức hệ chung của địa vị xã hội thượng lưu”, ông Stein nói.

Ông Stein nói rằng tiềm năng cho việc tiếp tục khám phá địa điểm này lớn đến mức dự án nhiều khả năng còn kéo dài hàng thập kỷ.

Tổ chức Khoa học Quốc gia
(Theo The Epoch Times)

Bản tiếng Anh có tại đây.