Những quốc gia ở ngã ba đường

Tổ chức nghiên cứu Freedom House (Ngôi nhà Tự do) có trụ sở tại Hoa Kỳ đang phát hành ấn bản thường niên của mình: Những quốc gia ở ngã ba đường (Countries at a Crossroads). Ẩn bản này cho thấy những nước đang phát triển, hoặc là đang tiến đến một xã hội dân chủ, tự do hơn, hoặc là tiến đến một sự thống trị độc tài như thế nào.

Nhà nghiên cứu Châu Á, Sarah Cook, nói rằng đầu tư nước ngoài có thể có một ảnh hưởng lớn đối với đường lối mà những quốc gia này sẽ đi theo—và nó không phải luôn là theo chiều hướng của tự do.

[Bà Sarah Cook, nhà nghiên cứu Châu Á thuộc tổ chức Freedom House]:
“Điều mà bạn thấy ở nhiều nước này là một sự đấu tranh, đấu tranh về việc liệu nước đó sẽ đi theo hướng dân chủ hơn, cởi mở hơn, minh bạch hơn, có trách nhiệm hơn hay không… hay là đi theo chiều hướng ít minh bạch hơn… Và điều xảy ra là bạn có nhiều động lực thúc đẩy khác nhau, mà có thể đẩy mọi thứ theo hướng này hay hướng khác.”

Sự hỗ trợ tài chính từ các nguồn của nước ngoài có thể được dùng để đào tạo và giáo dục cho cảnh sát và các thẩm phán. Và sự răn đe trừng phạt kinh tế có thể là một biện pháp ngăn chặn các vi phạm nhân quyền.

Nhưng bà Cook nói rằng sự hỗ trợ tài chính từ một nguồn, là Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), có thể đang ngấm ngầm phá hoại các nỗ lực này—phá ngang tiến trình tiến tới tự do chính trị của nhiều nước láng giềng Đông Nam Á của Trung Quốc.

[Bà Sarah Cook, nhà nghiên cứu Châu Á thuộc tổ chức Freedom House]:
“Điều mà chúng ta đang thấy ở nhiều nước là một động lực nơi… mà Đảng Cộng sản Trung Quốc, hoặc là đến với các điều kiện khác nhau, hoặc là một lượng lớn tiền bạc và làm biến dị hệ thống động lực thúc đẩy này, đồng thời tạo ra một tình huống nơi mà các động lực thúc đẩy đang lôi kéo các nước theo một chiều hướng tiêu cực hơn được củng cố.”

Bà Cook đã chỉ ra sự đối xử của Nepal đối với những người tị nạn Tây Tạng như một ví dụ. Có hàng ngàn người tị nạn Tây Tạng sống ở Nepal. Trước kia, chính phủ Nepal đã chấp nhận các hoạt động của họ. Tuy nhiên, không gian dành cho các hoạt động của người Tây Tạng đã bị thu hẹp lại khi càng có nhiều tiền của ĐCSTQ đổ vào. Sau các cuộc biểu tình phản đối ở Tây Tạng năm 2008, chính phủ Nepal đã đáp trả bằng một cuộc đàn áp tàn bạo đối với các cuộc biểu tình của người Tây Tạng ở trong phạm vi lãnh thổ của họ. Tạp chí Time trực tuyến gần đây đã đưa tin rằng Trung Quốc đã tăng 50% viện trợ cho Nepal, lên đến khoảng 22 triệu đô-la mỗi năm.

Và sau các cuộc bạo động hồi tháng 7 năm ngoái ở miền tây Trung Quốc, 20 người dân tộc Duy Ngô Nhĩ từ khu vực đó đã trốn sang Campuchia và xin được tị nạn.

[Bà Sarah Cook]:
“Nhưng chính quyền sở tại đã trục xuất họ, và trục xuất mà không có bất cứ tiến trình thích đáng nào. Họ đã đơn thuần bị đưa trả về Trung Quốc và việc đó không được rõ ràng lắm; một số người trong số họ có thể đã bị đưa ra xét xử rồi. Ba ngày sau đó một quan chức Trung Quốc đến và ký kết các thỏa thuận, nhiều thỏa thuận trị giá lên đến 1 tỉ đô-la.”

Theo ấn bản 2010 của ‘Những quốc gia ở ngã ba đường’, nhiều nước đang nhận viện trợ từ ĐCSTQ đã quay lưng lại với nền dân chủ và sự tự do chính trị.

Chris Chappel, Tin tức Tân Đường Nhân, ngày 15 tháng 4 năm 2010, New York.

Bản tiếng Anh có tại đây.